وبگاه ریاضی و فیزیک ماتریال

طبق نظریه‌ مهبانگ جهان حدود ۱۳ الی ۱۴ میلیارد سال پیش بر اثر یک انفجار بزرگ به وجود آمده است . یعنی هنگامی که یک توده‌ بسیار متراکم و به شدت داغ ساخته شده از ذرات بنیادی بر اثر یک نیروی غیر قابل تصور از هم پاشیده است . در این انفجار بزرگ اتم‌های هیدروژن ، نخستین اتم‌هایی بوده‌اند که به هستی پا نهاده‌اند . بنابه این نظریه کل جرم و انرژی فعلی هستی ، قبل از انفجار بزرگ در گوی بسیار کوچک و چگالی  جای داشته است .

در ابتدا ما سعی خواهیم کرد تا یک انفجار کلاسیک واقعی  را در یک سه بعدی برسی کنیم !

در تمامی انفجارهای کلاسیک  (یعنی رها شدن سریع مقادیر قابل توجهی انرژی و ذرات انفجار در فضا به هر صورت ممکن) انرژی و ماده هر کدام به صورت یکنواخت در محیط سه بعدی و کروی شکل توسعه می‌یابند ، یعنی جهت تمامی نیروهای حاصل از انفجار به صورت یکنواخت در کل محیط سه بعدی مرکز انفجار به صورت کره گسترش می‌یابد ، لازم به ذکر است که انرژی انفجار همواره پیشروتر از مواد حاصل از انفجار است ، برای اینکه سرعت انتشار انرژی سرعت نور است ولی با توجه به قوانین نسبیت ، سرعت پرتاب ذرات کمتر از سرعت نور خواهد بود . تصویر فوق عکس‌هایی از مراسم آتشبازی را نشان میدهد . این انفجارها همگی در حوزه‌ جاذبه‌ سیاره زمین روی داده و مرکز انفجار دارای سرعت اولیه بوده است ولی چون قدرت و سرعت انفجار نسبتا زیاد بوده است ، همگی انفجارها در لحظات اولیه به صورت کره بوده‌اند ، همانطور که مشخص است با کم شدن انرژی جنبشی ذرات به علت مقاومت هوا ، ذرات تحت تاثیر نیروی گرانش زمین به طرف پایین منحرف شده و سقوط می‌کنند . ولی در انفجار بزرگ هیچ نیروی خارجی وجود نداشته است تا مسیر حرکت ذرات را تحت تاثیر خود قرار دهد و با توجه به اینکه مرکز انفجار نیز ساکن بوده است و به روایت این نظریه ، مکان انفجار نقطه‌ صفر فضا – زمان بوده است ، در نتیجه امروزه حاصل این انفجار بزرگ می‌بایست عالمی کروی شکل ، در حال انبساط با سرعت ثابت و به شعاع چند میلیارد سال نوری باشد !

برسی انفجار بزرگ از دیدگاه نسبیت :

فیزیکدانان در گذشته چنین پیش بینی کردند که اگر جرم یک ستاره ، نسبتا بیشتر از جرم خورشید ما باشد ، در پایان عمر آن ستاره ، فشار گرانشی میتواند چنان جرم این ستاره را در هم پیچیده و متراکم کند که فضای خالی درون اتم از بین رفته و چگالی به صورت فوق‌العاده زیادی افزایش یابد . از طرفی نسبیت بیان می‌کرد که نیرویی به نام گرانش نیوتنی اصلا وجود ندارد بلکه علت جاذبه ، انحنای فضا – زمان است که در این صورت ، فضا – زمان در پیرامون این اجرام سماوی فوق‌العاده چگال ، به صورت بسته و خیلی انحنا یافته در می‌آید که اصطلاحا به آن تکینگی گفته میشود که تعاریف متداول و رایج ما از علم فیزیک در آنها دگرگون و غیر قابل پیش بینی و درک میشود . اینک اگر این نگرش انتزاعی را به قبل از انفجار بزرگ انتقال دهیم با تراکم کل جرم کیهان فعلی در مکانی به نام گوی چگال ، ما با یک تکینگی اولیه و ابتدایی به نام انفراد روبرو میشویم که فضا – زمان در آن کلا  بسته و مسدود شده ، یعنی صفر خواهد بود ، چون نسبیت اجازه حجم صفر به این گویچه فوق چگال را می‌دهد ، چون در این شرایط متر ما صفر و زمان ما توقف کرده است . اینک این سوال بسیار مهم مطرح میشود که اگر گرانش کلاسیک همان انحنای فضا – زمان نسبیت است و قبل از انفجار بزرگ ، فضا – زمانی وجود نداشته است و اگر وجود داشته بعد از تشکیل گوی صفر شده است ، پس چگونه نیروی جاذبه تحت این شرایط ، اعمال و باعث پیوند ذرات تشکیل دهنده گویچه (یکپارچگی آن) و همچنین باعث ثبات و بقای آن تا  قبل از انفجار بزرگ شده است ؟

چنین به نظر میرسد که گویا قبل از انفجار بزرگ و یا پدیدار شدن گویچه ، فضا – زمانی وجود داشته است که بعدا این فضا – زمان به واسطه تجمع جرم کل کیهان قبلی ، انحنا و انقباض شدیدی یافته و در نهایت صفر شده است ، یعنی همان نظریه  big crunch (برخورد بزرگ)  که بیان می‌کند در نهایت ، انبساط عالم متوقف شده و کیهان شروع به انقباض می‌کند و گویچه اولیه ، مجددا شکل خواهد گرفت ، یعنی انفجارهای متوالی و پدیدار شدن دنیاهای پی در پی . ولی این مشکل جدی پیش می‌آید که با صفر شدن فضا – زمان (پدیدار شدن تکینگی) نیروی جاذبه نسبیتی یا همان انحنای فضا – زمان ، مفهوم و موجودیت خود را کلا از دست می‌دهد ، برای اینکه دیگر محیطی برای اعمال آن وجود نخواهد داشت ( فضا – زمانی نیست تا انحنا یابد ) و مشکل تکینگی خود به خود مرتفع میشود ، چون گرانش از بین می‌رود یا منتفی میشود . موضوع بسیار مهم این است که در این وضعیت نو شناخته شده ، تکلیف این همه جرم متراکم چه میشود و چه چیزی یا عاملی باعث داغ شدن گویچه چگال و بدنبال آن انفجار بزرگ و حتی ثبات یا پایداری آن گوی میشود ؟ 

به هر حال نظریه پردازان چنین مطرح می‌کنند که بعد از انفجار بزرگ ، فضا – زمان پدیدار شده و شروع به انبساط کرده است و جرم کل کیهان همواره به فضا – زمان کیهان انحنا می‌دهد و کیهان همانند سطح یک بادکنک گرد ، در حال انبساط است . یعنی شبیه شکل زیر :

برسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که سرعت دور شدن کهکشانها از یکدیگر و در کل ، سرعت توسعه کیهان ثابت نیست ، بلکه لحظه به لحظه در حال افزایش است و اینگونه افزایش سرعتها ، نیرویی پیوسته میخواهد که به صورت مداوم به اجرام سماوی نیرو وارد کند و پیوسته به سرعت آنها بیافزاید و اصطلاحا حرکت شتابدار باشد ، این در حالی است که انرژی انفجار ، لحظه‌ای بوده و پیوسته نمی‌باشد ، در واقع نیروی انفجار در یک لحظه آزاد و تخلیه شده و یکبار به ذرات انفجار نیرو وارد میکند که این نیرو باعث حرکت ذرات با سرعت ثابت میشود ، البته اگر ذرات تحت تاثیر نیروی خارجی قرار نگرفته باشند ، از اینرو نظریه‌ای به نام انرژی تاریک ارایه شده است که عنوان میکند در عالم انرژی و نیرویی دائمی در خلا وجود دارد که باعث میشود به جای اینکه کهکشانها یکدیگر را بربایند باعث میشود تا آنها یکدیگر را به شدت از هم برانند و علت اصلی شتاب در توسعه عالم از انرژی تاریک است ، شاید این نیرو خاصیت ضد گرانشی نیز داشته باشد !

آیا انرژی تاریک وجود دارد ؟ و اگر وجود دارد ماهیت آن چیست ؟ در مباحث دیگر به آن پرداخته شده است . ولی موضوع بسیار مهم اینکه این انرژی هرچه که باشد نمی‌تواند حاصل یک انفجار بزرگ بوده باشد . چرا که سرعت حرکت و انتشار انرژی انفجار ثابت است برای اینکه سرعت امواج الکترومغناطیس در عالم ثابت اندازه‌گیری شده است ، البته در محیطهای یکسان و همگن و از اینرو نظریه نسبیت ارایه شده است و پایه و اساس آن ثابت بودن سرعت حرکت و انتشار نور در فضاست . انرژی انفجار شاید در لحظات اولیه بتواند سرعت شتابداری را سبب شود ولی انرژی انفجار سریعا به صفر میرسد و سرعت در لحظه آخر ثابت می‌شود ، از اینرو اگر عالم بر اثر انفجار بزرگ شکل گرفته باشد ، پس سرعت انبساط آن نیز باید ثابت باشد که اینگونه نیست ! بلکه سرعت انبساط عالم افزاینده و شتابدار است و آیا این شتاب ثابت است یا خود این شتاب نیز فزاینده است ؟ سوالی است که آینده به آن پاسخ خواهد داد !  قدر مسلم اینکه امروزه انرژی حاصل از انفجار بزرگ در عالم به آن مقدار مشهود نیست که به صورت پیوسته به اجرام نیرو وارد کند و باعث شتاب آنها و افزایش سرعت توسعه عالم شود !

شکل ۱ نمودار سرعت ثابت را نشان میدهد
شکل ۲ نمودار سرعت با شتاب ثابت را نشان میدهد که تقریبا برای انبساط فعلی عالم مناسب است .
شکل ۳ نمودار سرعت ذرات انفجار را در فضا بدون تاثیر نیروی گرانش و یا مقاومت هوا نشان میدهد که با نظریه‌ انفجار بزرگ سازگار است که نمی‌تواند سرعت انبساط فعلی عالم را توجیه نماید.

از طرفی اگر انرژی تاریک وجود دارد و باعث شتاب در توسعه کیهان میشود مسلما خود این نیرو میتواند توسعه کیهان را توجیه کند و نیازی به نظریه انفجار بزرگ نیست در حالی که چنین به نظر میرسد چون نظریه انفجار بزرگ از توجیه توسعه شتابدار کیهان درمانده شده است ، نظریه انرژی تاریک به عنوان یک تبصره به آن افزوده شده است . نظریه انفجار بزرگ ، آغاز کاینات را از یک هسته ( گوی ) به اندازه یک اتم در فضا – زمان صفر میداند ، زیرا آن هنگام هنوز فضا – زمان آغاز نشده بود که در این صورت متر ما همواره در حال بلند شدن ( انبساط فضا ) و زمان ما در حال تند شدن خواهد بود و در این حالت ، علی‌رغم اینکه سرعت نور را همواره ثابت اندازه‌گیری خواهیم کرد ، ما هرگز متوجه انبساط عالم نیز نخواهیم شده ، چه برسد به انبساط شتابدار آن . ولی ما همیشه متوجه توسعه شتابدار عالم میشویم ، پس این نظریه نمی‌تواند درست.
طبق نظریه انفجار بزرگ ، انبساط جهان به قدری شدید رخ داده که از اندازه کوچکتر از یک هسته اتم در یک لحظه به اندازه کره زمین بزرگ می‌شده ، یعنی انبساط و تورم بعد از بیگ بنگ شروع شده بود ، اما هنوز کهکشانها به وجود نیامده بودند . با توجه به جرم خیلی زیاد و حجم این گوی که در پاره‌ای موارد صفر هم در نظر گرفته میشود ما میتوانیم سرعت فرار برای ذرات ماده یا ذرات انفجار را محاسبه کنیم . این سرعت بینهایت است و چون دسترسی به سرعت بینهایت برای ماده غیر قابل تصور و از طرفی متناقض با نسبیت است ، پس بعد از انفجار بزرگ ، ماده و انرژی مجبور بوده‌اند به طرف گوی برگردانده شوند و این گوی به صورت مکان بسته‌ای باقی بماند ،  پس این نظریه نیز نمی‌تواند درست باشد.

طبق نظریه انفجار بزرگ پیدایش عالم چند مرحله داشته است :

مرحله اول – صفر تا ۴۳-^۱۰ ثانیه

این مسئله هنوز برایمان کاملا روشن نیست که در این اولین اجزای ثانیه‌ها چه چیزی تبدیل به گلوله آتشینی شد که کیهان باید بعدا از آن ایجاد گردد . هیچ معادله و یا فرمول‌های اندازه گیری برای درجه حرارت بسیار بالا و غیر قابل تصوری که در این زمان حاکم بود در دست نمی باشد .

مرحله دوم – ۴۳-^۱۰ تا ۳۲-^ ۱۰ ثانیه

طبق مفاهیم فعلی اولین سنگ بناهای ماده مثلا کوارک‌ها و الکترون‌ها و پاد ذره‌های آنها از برخورد پرتوها با یکدیگر به وجود می‌آیند . قسمتی از این سنگ بناها دوباره با یکدیگر برخورد می‌کنند و به صورت تشعشع فرو می‌پاشند . در لحظه های بسیار بسیار اولیه ، ذرات فوق سنگین نیز می توانسته اند به وجود آمده باشند . این ذرات دارای این ویژگی هستند که هنگام فروپاشی ، ماده بیشتری نسبت به ضد ماده و مثلا کوارک های بیشتری نسبت به آنتی کوارک ها ایجاد می کنند . ذرات که فقط در همان اولین اجزای بسیار کوچک ثانیه‌ها وجود داشتند برای ما میراث مهمی به جا گذاردند که عبارت بود از : افزونی ماده در برابر ضد ماده

و …

همانطور که می‌دانیم دما به علت جذب یا شارژ انرژی امواج الکترومغناطیس در لایه‌ها و زیر لایه‌ها (ترازها) بالا می‌رود و اصولا موج الکترومغناطیس حامل انرژی است و موج الکترومغناطیس توسط ذرات باردار الکتریکی و اتمها تولید و منتشر میشود و توسط همین ذرات و اتمها جذب میشوند و دما اینگونه رد و بدل و تعریف میشود . طبق نظریه انفجار بزرگ در مرحله اول ، ماده باریونی و ذرات باردار و اتمها وجود نداشته‌اند ، منجمله کوارک‌ها و الکترونها و اگر این ذرات باردار و اتمها وجود نداشته‌اند امواج الکترومغناطیسی چگونه تولید و تشدید و حتی تمرکز یافته و در چه چیزی جذب و شارژ و باعث بالا رفتن دما شده‌اند ؟ و اصولا دما قبل از پدیدار شدن این ذرات و اتمها چه تعریفی داشته و چگونه توضیح داده میشود . سوالی است که نظریه پردازان انفجار بزرگ باید به آن جواب دهند ! در حقیقت در مرحله اول چیزی به نام بار الکتریکی و امواج الکترومغناطیسی وجود نداشته است تا حرارت تعریف و مفهومی برای خود داشته باشد ، پس هیچ عاملی برای انفجار بزرگ و یا انبساط عالم وجود نداشته است ، یعنی انفجاری در کار نبوده برای اینکه عاملی برای آن نبوده است . و از همه مهمتر اینکه تمامی نیروهای شناخته شده منجمله گرانش ، الکترومغناطیس ، هسته ای قوی و ضعیف منشاء واحدی دارند (طبق نظریه وحدت) . کما اینکه نیروی الکترومغناطیس و هسته ای ضعیف با هم متحد شده اند و چنین پیش بینی میشود که در انرژی های بسیار بالا ، تمامی نیروها با هم متحد شوند و اگر نظریه انفجار بزرگ درست بوده باشد قبل از انفجار بزرگ ، این نیرو و یا منشاء واحد در گویچه حاکم بوده است که نمی‌توانیم عبارت حرارت را به آن اطلاق کنیم چون حرارت و دما نتیجه بوجود آمدن نیروی الکترومغناطیس است . و بسیار بعید به نظر میرسد که این مقدار گرانش غیر قابل تصور و درک در گویچه اجازه تولید ، انتشار و تراکم امواج الکترومغناطیس را بدهد .

در نظریه نسبیت چاله‌های فضایی پیرامون اجرام نوترونی تشکیل شده از ماده باریونی (نوکلئونها) مطرح میشود ، طبق نظریه انفجار بزرگ جنس گوی آتشین از ماده باریونی نبوده است بلکه جنس آن ماده اولیه یا پیش ماده باریونی بوده است و مدتی بعد از انفجار بزرگ ، ماده باریونی تشکیل شده است و این در حالی است که ما، بار الکتریکی و جرم و گرانش را جزو صفات ماده باریونی می‌شناسیم. چاله‌های فضایی ثمره تجمع ماده باریونی با چگالی بالاست و اینک نظریه پردازان انفجار بزرگ جرم و گرانش را چگونه برای ماده اولیه یا پیش ماده باریونی تصور می‌کنند ؟

آیا قبل از انفجار بزرگ گرانش و جرم معنی و مفهوم داشته است ، و اصولا اگر جرم و گرانش معنی نداشته است چگونه این گوی به این مقدار از تراکم و حرارت دست یافته است؟… و این موضوع یکی از نقاط ضعف نظریه انفجار بزرگ است !

همانطور که می‌دانیم بار الکتریکی نوترونها تقریبا صفر است و به همین دلیل چون نیروی گرانشی بین نوترونها برقرار است به این چگالی بالا دست می‌یابند و اصولا این سوال مطرح میشود که آیا جنس این گوی آتشین از چه بوده است؟ بار داشته است؟ جرم و گرانش داشته است و اصولا چه علتی باعث این تجمیع و این افزایش چگالی در گوی شده است؟ آیا ما نگرشی را که به کیهان متشکله از ماده باریونی داریم می‌توانیم به قبل از پیدایش آن منتقل کنیم ؟ آیا این قوانین فیزیکی قبل از پیدایش کیهان حاکم بوده‌اند؟

 ناسا نظریه دکتر بهرام مبشر را پذیرفت :

در نظریه انفجار بزرگ چنین تصور شده است که کل ماده فعلی موجود در کیهان در مدت زمان کسری از ثانیه بعد از انفجار بزرگ پدیدار شده یا بوجود آمده است. ولی بررسی‌های جدید که توسط این اخترشناس انجام گرفته، میتوانند موید این موضوع مهم باشد که اجرام سماوی وجود دارند که پیدایش آنها از قانون کلی وضع شده توسط تئوری انفجار بزرگ برای کیهان، پیروی نمی‌کنند و با فاصله زمانی بسیار زیادی از سایر اجرام شکل گرفته‌اند که بیانگر این موضوع است که خداوند کل کیهان را یکجا نیافریده، بلکه خلقت خداوند مرحله به مرحله است، یعنی همان آیاتی که به آنها در قرآن اشاره شده و همین امروز نیز مقداری از دخان (ماده تاریک با تعاریف جدید) در حال تبدیل شدن به گاز هیدروژن و… و پدیدار شدن ستارگان و کهکشانهای جدید است. ساده و خلاصه مطلب مهم اینکه، ما در کیهان امروزی ماده با تاریخ تولید (خلقت) متفاوت داریم، همچنین کهکشانهایی که خیلی قبل از تاریخ پیش بینی شده توسط نظریه انفجار بزرگ برای پیدایش کیهان پدیدار شده‌اند و این مدارک میتواند نظریه انفجار بزرگ را نقض و مردود کند .

نظریه انفجار بزرگ به زودی مردود میشود :

” تصویر فرا ژرف با تلفیق تصاویر و داده‌های تلسکوپ‌های فضایی در ناحیه مریی و آشکارساز ” نیکموس” در ناحیه مادون قرمز و “اسپیتزر” – در طول موج‌های بلندتر – و نیز برخی تلسکوپ‌های زمینی ۸ متری و ۱۰ متری نظیر کک ، جمینا و سوبارو حاصل شده و امکان بررسی روند شکل‌گیری کهکشان‌ها را فراهم می‌کند .
نماینده آژانس فضایی اروپا (ESA) در موسسه تلسکوپ فضایی “هابل” درباره تصویر فرا ژرف تهیه شده توسط هابل گفت : “فرا ژرف” عمیق‌ترین تصویری است که تاکنون بشر دیده است . وقتی به اعماق فضا می‌نگریم – به دلیل محدود بودن سرعت نور و در نتیجه زمانی که طول می‌کشد تا نور به ما برسد -، گویی در زمان به عقب نگاه می‌کنیم ، در نتیجه کهکشان‌ها را آن طور که بوده‌اند می‌بینیم ، نه آن طور که در حال حاضر هستند و هر چه دورتر برویم ، گویی به ابتدای جهان نزدیک‌تر می‌شویم .
در تصویر فرا ژرف ، کهکشانی را رویت کردیم که حدود ۶۰۰ میلیون سال پس از “بیگ بنگ” ( انفجار بزرگ ) به وجود آمده و فاصله آن با ما ۱۲ میلیارد سال است و جرمی نزدیک به صد هزار میلیون برابر جرم خورشید دارد و این سوال پیش می‌آید که در مدت زمان کوتاهی از ابتدای جهان ، چطور توانسته چنین جرم زیادی را کسب کند .
در ادامه مطالعات ، تعداد بیشتری از این نوع کهکشان‌ها را پیدا کردیم و مشغول مطالعه هستیم که در صورت صحیح بودن نتایج ، تئوری‌های موجود در زمینه پیدایش کهکشان‌ها را زیر سؤال می‌برد .
دکتر مبشر تصریح کرد : این کهکشان‌ها از ستاره‌های پیر تشکیل شده‌اند و اگر فرض کنیم تمام جهان به یک شکل و نظیر همان نقطه‌ای است که ما این مطالعات را انجام داده‌ایم ؛ پس در کل جهان این کهکشان‌های غول پیکر پراکنده هستند .
براساس تئوری‌های موجود ، کهکشان‌های بزرگ در اثر ادغام کهکشان‌های کوچکتر به وجود می‌آیند ، اما نکته اینجاست که کهکشان‌های یاد شده آنقدر زود در طول عمر جهان به وجود آمده‌اند که فرصتی نبوده تا کهکشان‌های کوچک به وجود آمده و با هم ادغام شوند و تنها در صورت تلقی پیدایش ناگهانی این کهکشان‌ها در اثر توده گاز و ابر ، می‌توان این مساله را توجیه کرد که صحت این تئوری هنوز به اثبات نرسیده است .

اگر با قبول و پذیرش نظریه انفجار بزرگ به این کهکشان رصد شده نگاه کنیم یک چنین استنباطی خواهیم داشت که ۸ برابر سرعت کهکشان راه شیری ستاره سازی و رشد کرد است ولی اگر فرض کنیم که این کهکشان با روال طبیعی خود ، یعنی همانند سایر کهکشانها ستاره سازی و رشد نموده ، عمر آن در نظر اول تقریبا هشت برابر کهکشان راه شیری تخمین زده میشود .

همانطور که میدانیم مشاهدات فیزیکدانی به نام هابل نشان داد که کهکشانها با سرعت V در حال دور شدن از یکدیگر هستند که از رابطه :

V=HX 

به دست می‌آید که در آن H ثابت هابل و X فاصله از زمین است . در واقع این رابطه را برای هر نقطه از جهان می‌توان بکار برد . به طور خلاصه به ازای هر یک میلیون سال نوری فاصله از ما ، سرعت تقریبا ۲۰ کیلومتر در ثانیه افزایش پیدا می‌کند . فاصله کهکشان مورد نظر ۱۲ میلیارد سال نوری یا ۱۲٫۰۰۰ میلیون سال نوری تخمین زده شده است که سرعت فرار آن معادل ۱۲٫۰۰۰*۲۰=۲۴۰٫۰۰۰ کیلومتر در ثانیه میباشد . به استناد معادلات لورنتس در مورد رابطه سرعت و زمان :

در واقع اگر برای کهکشان راه شیری ۱۳٫۷ میلیارد سال سپری شده باشد برای کهکشان رصد شده زمان ۸٫۲۲ میلیارد سال سپری شده که علی‌رغم بعد مکانی ؛ کهکشان مورد نظر میبایست خیلی جوان تر از پیش بینی اخترشناسان رویت می‌شد که چنین نشده . پس با وضعیت رصد شده برای این کهکشان میتوان سن آن را حساب کرد .

برای اینکه هشت برابر بیشتر از کهکشان ما فعالیت کرده پس سن آن میبایست هشت برابر باشد و در ثانی گذشت زمان را ۰٫۶ کندتر احساس کرده که به سن آن افزوده میشود البته این سن با زمان و تقویم ما محاسبه شده است . در نهایت اینکه خود این کهکشان اینک سن ۰٫۶*۱۸۲٫۶۶= ۱۰۹٫۶ میلیارد سالگی را تجربه می‌کند که ممکن است فعلا وجود نداشته و مدتها پیش مضمحل و در هم فرو ریخته است و از طرفی چون محاسبه سن عالم بر پایه نظریه انفجار بزرگ استوار شده ، چنین به نظر میرسد که درست نباشد و …. ، به هر حال مشاهدات بیانگر این واقعیت است که موجودیت بعضی از اجرام به قبل از نظریه پیدایش ماده توسط انفجار بزرگ بر می‌گردد ، یعنی همانطور که نظریه انفجار بزرگ برای توجیه انبساط شتابدار عالم شکست خورده است و مجبوریم نظریه انرژی تاریک را به آن اضافه کنیم ، این نظریه در توجیه زمان پیدایش ماده و کاینات نیز شکست خورده و عاجز است و بهتر است این نظریه به فراموشی سپرده شود . هر چند که این نظریه در نهایت برای اثبات صحت خود به پدیده انبساط عالم متوسل شده است ، یعنی پدیده‌ای که قرار بود آن را توجیه کند که نتوانسته است . جدا مایه تاسف است که بعضی ها توسعه کیهان را مدرکی برای صحت نظریه انفجار بزرگ می‌دانند ، شاید آنها از تاریخ علم و روند تکامل آن ناآگاه باشند .

اینک فرض می‌کنیم که کهکشان مشاهده شده ثابت و ما با سرعت ۲۴۰٫۰۰۰ کیلومتر در ثانیه در حال دور شدن از آن هستیم که مسلما زمان ما ۰٫۶ کندتر از زمان کهکشان مشاهده شده حرکت خواهد کرد که هرگز ۸ برابر سرعت ستاره سازی آن را توجیه نخواهد کرد.

 آنچه که مسلم است اینکه کیهان منطبق بر الگوی یک فرکتال بسیار جالبی در حال توسعه است که توزیع ماده در آن همیشه یکنواخت باقی می‌ماند و خیلی ها روی طرح و معادله ریاضی این فرکتال شگفت انگیز در حال کار هستند ، چون در بعضی موارد نزدیک شدن و ادغام کهکشانها مشاهده میشود و اشاره به مسیر حرکت به خصوصی برای کهکشانها دارد . 

سرعت گریز از سطح زمین ۴/۱۱ کیلومتر بر ثانیه است. حال اگر پرتابه ای با سرعت کمتر بخواهد از جو زمین خارج شود، سرعت آن رفته رفته کمتر شده و گرانش زمین این اجازه را به آن نمی‌دهد و پرتابه به سوی زمین باز می‌گردد و سرعت سقوط آن لحظه به لحظه بیشتر میشود . پس اگر سرعت نسبی دو کهکشان از سرعت گریزشان کمتر باشد روزی انبساط پایان یافته و کیهان آغاز به انقباض می کند و اگر سرعت گریزشان بیشتر باشد ، انبساط عالم ادامه خواهد داشت . چون سرعت دور شدن کهکشانها از یکدیگر در حال افزایش است پس نتیجه می‌گیریم که این سرعت بیشتر از سرعت گریز و یا فرار لازم است پس کیهان تا پایان عمر خود در حال توسعه خواهد بود .